Τελευταία Νέα
Διεθνή

Σεισμός στη Γερμανία... Η AfD «σαρώνει», ετοιμάζεται να πάρει την εξουσία – Αποτυχημένος ο Merz, σε βαθιά κρίση η χώρα

Σεισμός στη Γερμανία... Η AfD «σαρώνει», ετοιμάζεται να πάρει την εξουσία – Αποτυχημένος ο Merz, σε βαθιά κρίση η χώρα
Το ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) βρίσκεται προ των πυλών μιας μεγάλης πολιτικής ανατροπής
Η Saxony-Anhalt, ένα πρώην κρατίδιο της Ανατολικής Γερμανίας με περίπου 2 εκατομμύρια κατοίκους, είναι σχετικά μικρή σε μέγεθος.
Ωστόσο, η σημασία των εκλογών που διεξάγονται εκεί την Κυριακή ενδέχεται να είναι τεράστια.
Η AfD αναμένεται να επικρατήσει με μεγάλη διαφορά και ενδεχομένως να εξασφαλίσει ακόμη και την απόλυτη πλειοψηφία, γεγονός που θα της επέτρεπε να σχηματίσει για πρώτη φορά στην ιστορία της κυβέρνηση σε κρατιδιακό επίπεδο.
Για χρόνια περιορισμένη στον ρόλο της αντιπολίτευσης, η AfD βρίσκεται πλέον μια ανάσα από την άσκηση εξουσίας – τουλάχιστον σε περιφερειακό επίπεδο.

Η AfD απειλεί πλέον ευθέως το πολιτικό σύστημα

Η άνοδος της AfD έχει ήδη καταστήσει δύσκολη τη συγκρότηση μιας συνεκτικής και σταθερής κυβέρνησης σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Η επιτυχία της στις περσινές ομοσπονδιακές εκλογές, όπου κατέλαβε τη δεύτερη θέση με ποσοστό 20%, υποχρέωσε τους κεντροδεξιούς Χριστιανοδημοκράτες να σχηματίσουν κυβέρνηση με τους κεντροαριστερούς Σοσιαλδημοκράτες.
Τα δύο κόμματα έχουν συγκρουστεί επανειλημμένα από τότε που ο Friedrich Merz ανέλαβε την καγκελαρία, ενώ η AfD έχει καταγράψει νέα άνοδο στις δημοσκοπήσεις.
Πλέον, είναι με διαφορά το δημοφιλέστερο κόμμα στη Γερμανία.

Πιο ακραία από Meloni και Le Pen

Αυτό που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία είναι ότι η AfD εμφανίζεται πολύ πιο ακραία από άλλα ευρωπαϊκά ακροδεξιά κόμματα που είτε βρίσκονται ήδη στην εξουσία, όπως το κόμμα της Giorgia Meloni στην Ιταλία, είτε βρίσκονται κοντά στην εξουσία, όπως ο Εθνικός Συναγερμός της Marine Le Pen στη Γαλλία.
Ενώ άλλα ευρωπαϊκά ακροδεξιά κόμματα έχουν επιχειρήσει σε κάποιο βαθμό να μετριάσουν το προφίλ τους και να απομακρυνθούν από τις πιο ακραίες θέσεις τους, η AfD έχει κινηθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Με την πάροδο του χρόνου έχει γίνει πιο ριζοσπαστική, έχει ενισχύσει τις σχέσεις της με νεοναζιστικούς κύκλους και έχει δεσμευτεί για τον επαναπατρισμό μεταναστών.
Και το παράδοξο είναι ότι όσο πιο ακραία γινόταν, τόσο περισσότερο ενισχυόταν εκλογικά.
Πέρυσι, η γερμανική υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας χαρακτήρισε την AfD «δεξιό εξτρεμιστικό» κόμμα.

Η οικονομική κρίση τροφοδοτεί την άνοδο

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται η γερμανική οικονομία, η οποία διέρχεται βαθιά διαρθρωτική κρίση.
Για περίπου δύο δεκαετίες, η γερμανική οικονομία παρουσιαζόταν ως η ισχυρότερη της Ευρώπης.
Στην πραγματικότητα, όμως, η υπερβολική εξάρτησή της από τις εξαγωγές την κατέστησε ιδιαίτερα ευάλωτη.
Η αδυναμία αυτή πλέον επιστρέφει ως μπούμερανγκ.
Η γερμανική μεταποίηση, η οποία αποτέλεσε τη βάση της οικονομικής επιτυχίας της χώρας, δέχεται ισχυρό πλήγμα από έναν συνδυασμό αμερικανικών δασμών και κινεζικού ανταγωνισμού – αυτό που συχνά αποκαλείται «China Shock 2.0».
Η οικονομική υποχώρηση αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες πίσω από την πρόσφατη εκτόξευση της AfD.

Από το ευρώ και την Ελλάδα στην αντιμεταναστευτική ατζέντα

Η AfD, άλλωστε, ξεκίνησε την πολιτική της διαδρομή με επίκεντρο οικονομικά ζητήματα.
Ιδρύθηκε το 2013 ως άμεση αντίδραση στην επιμονή της Angela Merkel ότι δεν υπήρχε εναλλακτική στην οικονομική διάσωση της Ελλάδας – εξ ου και το όνομα του κόμματος.
Αρχικά ήταν ένα κόμμα δημοσιονομικά αυστηρών πολιτικών, το οποίο αντιτασσόταν σε μια αναδιανεμητική Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μετά την προσφυγική κρίση του 2015, όμως, επαναπροσδιόρισε την πολιτική του ταυτότητα, μετατρέποντάς την σε μια έντονα αντιμεταναστευτική και αντι-ισλαμική ατζέντα.
Δύο χρόνια αργότερα, η AfD εισήλθε στη Bundestag, οδηγώντας αρκετούς στην εκτίμηση ότι είχε πλέον επικεντρωθεί αποκλειστικά σε ζητήματα πολιτισμού και ταυτότητας.
Ωστόσο, στο εσωτερικό της εξακολούθησαν να βρίσκουν χώρο τόσο οι ξενοφοβικές και εθνικιστικές φωνές όσο και οι υποστηρικτές αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής.

Η «φρένο χρέους» που δίχασε τη Γερμανία

Κεντρικό ζήτημα για την οικονομική πτέρυγα της AfD ήταν η διατήρηση του λεγόμενου «φρένου χρέους» (debt brake), μιας συνταγματικής ρύθμισης που περιορίζει τον κρατικό δανεισμό.
Κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2025, ο Friedrich Merz είχε δεσμευθεί ότι θα το διατηρήσει, παρότι η συγκεκριμένη πολιτική περιόριζε τις απαραίτητες επενδύσεις.
Μετά τη νίκη των Χριστιανοδημοκρατών, όμως, ο Merz κατέληξε σε συμφωνία με τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Πράσινους, ακόμη και πριν από τη συγκρότηση του νέου Κοινοβουλίου, για την τροποποίηση του Συντάγματος.
Η αλλαγή εξαιρούσε τις στρατιωτικές δαπάνες από τους περιορισμούς του «φρένου χρέους».
Η κίνηση αυτή χαρακτηρίστηκε από επικριτές ως δημοκρατικά αμφιλεγόμενη και αποξένωσε πολλούς δεξιούς ψηφοφόρους.
Ήταν περίπου εκείνη την περίοδο που η AfD ξεπέρασε για πρώτη φορά τους Χριστιανοδημοκράτες στις δημοσκοπήσεις.

Περισσότερα όπλα, λιγότερο κοινωνικό κράτος

Ο Merz δεν κατήργησε πλήρως το «φρένο χρέους».
Μια τέτοια κίνηση θα είχε επιτρέψει στη Γερμανία να αρχίσει να αντιμετωπίζει ορισμένα από τα οικονομικά της προβλήματα.
Αντίθετα, καθώς οι μη στρατιωτικές δαπάνες εξακολουθούν να υπόκεινται στους περιορισμούς του «φρένου χρέους», ο Merz συνέχισε να περιορίζει το κοινωνικό κράτος και να ζητά από τους Γερμανούς να εργάζονται περισσότερο, ώστε η οικονομία να ανακτήσει την «ανταγωνιστικότητά» της.
Η στρατηγική αυτή – αύξηση των στρατιωτικών δαπανών με παράλληλες περικοπές σε άλλους τομείς – μπορεί να αρέσει στους αναλυτές εξωτερικής πολιτικής, όμως πολιτικά αποδεικνύεται καταστροφική.
Ένα σημαντικό μέρος της εκλογικής απήχησης της AfD βασίζεται ακριβώς στην ανάδειξη των απωλειών θέσεων εργασίας και της επιδείνωσης των προοπτικών για τους πολίτες.

Η Γερμανία εγκαταλείπει τον ρόλο της «δύναμης ειρήνης»

Η επανεξοπλισμός της Γερμανίας έχει δημιουργήσει προβλήματα και σε ένα ακόμη επίπεδο.
Από το 2022, τα κεντρώα γερμανικά κόμματα έχουν σε μεγάλο βαθμό εγκαταλείψει τη δέσμευσή τους στην ιδέα της Γερμανίας ως «Friedensmacht», δηλαδή ως «δύναμης ειρήνης».
Αντί γι' αυτό, μιλούν πλέον περισσότερο για την ανάγκη προετοιμασίας για έναν ολοκληρωτικό πόλεμο με τη Ρωσία.
Ο Friedrich Merz, από την πλευρά του, δηλώνει ότι θέλει η Γερμανία να διαθέτει «τον ισχυρότερο συμβατικό στρατό στην Ευρώπη».
Η εξέλιξη αυτή έδωσε στην AfD τη δυνατότητα να παρουσιάσει τον εαυτό της ως το «κόμμα της ειρήνης» – σε μια στρατηγική που θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο ο Donald Trump είχε τοποθετηθεί απέναντι στους «πολέμους χωρίς τέλος» που διεξήγαγαν τόσο οι Δημοκρατικοί όσο και οι Ρεπουμπλικάνοι στις ΗΠΑ.

«Επόμενος ηγεμόνας της Ευρώπης» η Γερμανία; Μια επικίνδυνη αυταπάτη

Η εκτόξευση των στρατιωτικών δαπανών έχει οδηγήσει ορισμένους να αναρωτιούνται εάν η Γερμανία θα μπορούσε να γίνει ο «επόμενος ηγεμόνας της Ευρώπης».
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, πρόκειται για αυταπάτη.
Πρώτον, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι τα σχέδια αύξησης των στρατιωτικών δαπανών θα μετατραπούν σε πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες – πόσο μάλλον ότι θα συμβάλουν στην αναζωογόνηση της οικονομίας.
Δεύτερον, η Γερμανία απομονώνεται ολοένα περισσότερο στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η άνευ όρων υποστήριξή της προς το Ισραήλ και η προθυμία της να μπλοκάρει μέτρα εναντίον του, όπως η αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Ισραήλ.
Και ίσως το σημαντικότερο: οι Γερμανοί ψηφοφόροι δεν δείχνουν ιδιαίτερη διάθεση να στηρίξουν την ανάδειξη της στρατιωτικής ισχύος – πόσο μάλλον έναν πόλεμο.

Ο Merz υποσχέθηκε να ανακόψει την AfD – και απέτυχε

Όταν ο Merz διεκδικούσε την καγκελαρία, είχε υποσχεθεί ότι θα περιορίσει τη δημοτικότητα της AfD.
Βασικό εργαλείο θα ήταν η υιοθέτηση αυστηρότερης μεταναστευτικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης μιας «επίθεσης στις απελάσεις», όπως χαρακτηριζόταν στη συμφωνία του κυβερνητικού συνασπισμού.
Το βράδυ των εκλογών, μάλιστα, είχε δηλώσει ότι η «απόλυτη προτεραιότητά» του θα ήταν να ενισχύσει την Ευρώπη όσο το δυνατόν ταχύτερα, ώστε «βήμα προς βήμα να μπορέσουμε πραγματικά να επιτύχουμε ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ».
Η δήλωση αυτή είχε προκαλέσει ενθουσιασμό μεταξύ όσων υποστηρίζουν μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αυτονομία.
Ωστόσο, ενάμιση χρόνο αργότερα, και οι δύο στόχοι φαίνεται να απέχουν περισσότερο από ποτέ.

Νέα εκλογικά χτυπήματα στην κυβέρνηση Merz

Δύο ακόμη περιφερειακές εκλογές αργότερα μέσα στον μήνα αναμένεται να προσφέρουν νέα εκλογικά κέρδη στην AfD, ενισχύοντας περαιτέρω την αίσθηση εθνικής κρίσης.
Ορισμένοι Χριστιανοδημοκράτες, σε κατάσταση πανικού, έχουν ήδη αρχίσει να συζητούν ακόμη και το πολιτικό μέλλον του Friedrich Merz.
Ωστόσο, το πρόβλημα της Γερμανίας δεν είναι απλώς ποιος θα βρίσκεται στην καγκελαρία.
Η χώρα χρειάζεται μια εντελώς διαφορετική πολιτική προσέγγιση.
Μέχρι να συμβεί αυτό, η AfD θα συνεχίσει να πλησιάζει βήμα-βήμα την εξουσία.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης